Archive: CDROM Oralux (2003 - 2006)

ISO available at this URL

Oralux 0.6 alpha: Vragen

Het gedownloade iso bestand controlleren

CD branden van het gedownloade bestand

Oralux starten

Geluid

Braille

De cheat codes

Boot diskette

Spraaksynthese

Opslaan van jouw voorkeuren en documenten

Het systeem stopzetten

Nog meer vragen

Documentatie

Antwoorden

Het gedownloade iso bestand controlleren [1]

Hoe controlleer je dat het gedownloade bestand correct is

Belangrijke opmerking: zorg ervoor dat je het iso-bestand als binary file download (FTP). Oorspronkelijk download Netscape het bestand als ASCII file, wat de image beschadigd.

Wanneer het downloaden onderbreekt, gebruik "Resume" om het te hervatten. Dit werkt met wget, ftp (reget), ncftp, CuteFTP, Getright, ...

Onder MS-Windows

Men controlleert de integriteit van het iso bestand dmv de md5 sleutel, Download daarvoor md5sum.exe.

En onder GNU/Linux

Het oralux.md5 bestand dient te worden geplaatst in dezelfde map als die waar de iso zich bevindt.

Typ dan in een shell:

md5sum -c Oralux_0.6-alpha.md5

CD branden van het gedownloade bestand [1]

Hoe een CD branden onder MS-Windows ?

Alle bestaande CD-brander software zijn geschikt om een iso te branden.

Easy CD Creator

Met dank aan zacheyer.

WinOnCD

Je kan nu een project kiezen "track-image" als je op de New knop klikt. Zodra je in trackmode komt (track), maaar niet in file-system mode, als je een bestand aanklikt-neerzet in de CD venster, zal de software dit moeten aanschouwen als een raw track type. WinOnCD gebruikt .RAW als extensie.

Dank aan Rick Jones.

Nero Burning Rom

Met dank aan Antonio Asensi.

En onder GNU/Linux ?

Om te beginnen, bepaal de scsi parameters van de CD brander.

cdrecord -scanbus

Indien de scsi parameters 0,0,0 zijn en de opnamesnelheid 8x, typ dan

cdrecord -v -eject speed=8 -pad dev=0,0,0 oralux.iso

Oralux starten

Hoe de CD starten ?

De PC zal bij het opstarten de CD moeten treffen. De PC BIOS zal geconfigureerd moeten worden om de CDROM voor het besturingssysteem op de harde schijf te kunnen starten.

Ofwel, een andere mogelijkheid bestaat, om vanop een diskette te starten die de Oralux CD zal laden.

Waarom is er een wachttijd van 30 seconden alvorens Oralux wordt gestart ?

Wanneer de PC de CD start verschijnt er de volgende prompt op het scherm gedurende enkele seconden :

boot:

Dit dient om nuttige informatie te kunnen geven in geval de autodetectie van het materiaal zou mislukken.

De mogelijke sleutelwoorden noemt men "cheat codes".

Als niets is ingegeven achter 30 seconden zal Oralux automatisch starten.

Wat hoort men helemaal in het begin ?

Je zou de Cocoralux haan moeten horen, gevolgt door een beep.

Hoor je niets, er zijn dan twee mogelijkheden :

Wat zijn de mogelijke werkomgevingen ?

versie 0.6 biedt twee werkomgevingen aan: Emacspeak of een op YASR gebaseerde omgeving.

Je kiest de gewenste werkomgeving onder het audio menu.

Bij het opstarten van Emacspeak zal een tekstpagina met meer aanwijzingen op het scherm verschijnen.

Onder YASR zal een mini menu toestaan om welbepaalde applicaties te starten :

Dit mini menu zal in de toekomst worden verbeterd en uitgebreid.

Geluid

Hoe het geluid verhogen ?

Achter het gekraai van de haan geeft Oralux een beepsignaal. Je kan dan het geluidsniveau wijzigen :

Het geluid werkt niet !

Herstart de PC en gebruik het alsa "cheat code".

Wanneer er geen enkele code wordt ingegeven zullen de OSS stuurprogrammas worden gebruikt.

Wanneer het alsa code wordt ingegeven zal alsa worden gestart en het zal (proberen) jouw geluidsysteem aan te sturen.

Typ in het commandolijn-prompt :

knoppix alsa

Gezien het klavier niet standaard geconfigureerd is voor Nederlands, dien je toets q ipv toets a te gebruiken :

knoppix qlsq

Hoe het geluid wijzigen onder Emacspeak ?

Er zijn verschillende manieren om het volume te wijzigen. Dit is er eentje :

ESCAPE ! aumix -v 50

Dit betekend druk op de ESCAPE-toets, dan op de !-toets, en typ vervolgens aumix -v 50.

50 is een gemiddelde waarde. Deze zijn begrepen tussen 0 (volledige stilte) en 100.

ESCAPE ! laat toe om een opdrachtregel in te geven, het zou kunnen vergeleken worden met MSDOS maar dit is een shell (veel krachtiger).

In dit geval is de opdracht simpelweg :

aumix -v 50

Dit start de aumix mixer en verzoekt hem het volumeniveau op 50 te zetten.

Braille

Kan Oralux een braille terminal aansturen ?

Ja, dankzij BRLTTY.

Vanaf versie 0.6 kan het braille display worden gekozen via het audio menu.

Of bij het booten kan je de "cheat code" brltty gebruiken.

Bijvoorbeeld :

brltty=al,/dev/ttyS0,text.german.tbl

De cheat codes

Wat is een "cheat code"

Het betreft één of meerdere sleutelwoorden die ingegeven worden bij het opstarten en zo een driver laden of configureren.

In functie van het gebruikte materiaal weet je of een sleutelwoord moet worden opgegeven of niet.

Deze sleutelwoorden worden via het klavier ingegeven of doorgegeven via een opstartdiskette.

Achter het booten, achter het "boot:" prompt, typ je bijvoorbeeld :

knoppix alsa

Gezien het klavier niet standaard geconfigureerd is voor Nederlands, dien je toets q ipv toets a te gebruiken :

knoppix qlsq

Opslaan van alsa-code

Oralux kan het alsa-code vastleggen. Zo is het bij de volgende opstart niet langer nodig hem terug in te brengen.

Volg deze procedure :
Typ de alsa-code in bij het opstarten.
Eens je in Emacspeak bent start je saveconfig om jouw configuratie op te slaan.
Bij de volgende start wordt de alsa-code automatisch hersteld.

Om de vastgelegde alsa-code weer te verwijderen, dien je bij het opstarten de code noalsa in te tikken :

knoppix noalsa

En eens in Emacspeak, opnieuw saveconfig uitvoeren.

De "cheat code"-lijst

Deze lijst vind je op de CD, onder /KNOPPIX/oralux-cheatcodes.txt.

Boot diskette

In welk geval is een opstartdiskette aangewezen ?

In principe start de computer rechtstreeks Oralux.

Maar soms kan de computer de CDROM niet aanspreken of de gebruiker kan zelf de BIOS niet instellen.

De diskette is ook zer nuttig om aan Oralux de Knoppix "cheat codes" mee te geven.

Zo hoef je bij iedere start niet telkens weer de codes te moeten ingeven.

Hoe deze diskette aanmaken ?

Onder MS-Windows

knoblind.bat is een MSDOS-batch die je helpt een diskette te maken of deze bij te werken.

Dit bestand vind je terug op de CD, onder de KNOPPIX-map.

Onder Oralux

Plaats een diskette in de leeseenheid en typ :

dd if=/cdrom/KNOPPIX/boot.img of=/dev/fd0 bs=18k

Wijzig dan het bestand /mnt/floppy/syslinux.cfg met de gewenste cheatcodes. Het betreft de tweede lijn binnen het bestand: de APPEND-lijn.

Spraaksynthese

Welke spraaksynthses zijn er aanwezig op de CD ?

De spraaksynthese Flite (Carnegie Mellon University) is beschikbaar op de Oralux CD. Het betreft Engelse spraak.

De CD biedt ook EFM aan, van Pierre Lorenzon, voor Frans en Engels. EFM is gebaseerd op Festival (University of Edinburgh) en MBROLA (Thierry Dutoit, Universiteit van Mons). Festival in het Frans is afgeleid van Franfest door Roger Mampey (Biglux team).

ParleMax is een franse spraakserver gebaseerd op LLiaphon en MBROLA. Het werd vervaardigd door het Biglux team.

Multispeech is een spraakserver, voor het Russisch gebaseerd op Ru_tts, en voor het Engels op Freephone en MBROLA. Multispeech schakelt automatisch over van de ene spraaksynthese naar de andere. Igor B. Poretsky is de auteur van Multispeech en van Ru_tts.

Wat is DECtalk ?

Indien je het pakket DECtalk versie 4.61 hebt aangeschaft, zal Oralux hem installeren vanop jouw harde schijf.

Oralux kan ook versie 5.0 installeren.

DECtalk is verkrijgbaar voor verschillende talen, waaronder ook in het Frans.

Ter informatie, dit is de url van hun bestelbon.

We hebben uiteraard geen enkele belangen om over de DECtalk software te praten.

Hoe installeer je DECtalk ?

Om ervoor te zorgen dat de CD het DECtalk-bestand vindt, moet je een directory aanmaken op één van de partities. Maar geen NTFS partitie !

Deze map zal de naam dtk moeten dragen.

Alle karakters zijn in kleinletter.

De map moet zich op de hoogste niveau bevinden van de schijf en dus geen ondermap zijn.

Bijvoorbeeld als /dev/hda1 op /var is gemount, Oralux zal erin slagen om /var/dtk te vinden, maar zal mislukken bij /var/foo/dtk.

Plaats nu het bestand DECtalk in je dtk map : de verwachte naam is zoiets als linux...tar.gz. Indien je over een tweede DECtalk bestand beschikt, plaats hem ook in dezelfde map. Oralux kan het optioneel bestand voor Frans, Duits, of Castiliaans Spaans installeren.

Kan Oralux een externe spraaksynthse aansturen ?

Oralux bevat de stuurprogrammas voor verschillende hardware spraakmodules.

Deze stuurprogrammas zijn afkomstig van het Emacspeak-ss project.

Als de geluidskaart correct gedetecteerd wordt, dan zul je jouw voorkeuren kunnen instellen via het audio menu.

Je kiest dan zo jouw hardware spraaksynthese uit de aangeboden lijst.

Mijn geluidskaart werkt niet, hoe kan ik meteen mijn externe spraaksynthese starten ?

De tts cheatcode

Bijvoorbeeld, de volgende opdract na de boot, zal Emacspeak met de DoubleTalk LT opstarten:

knoppix tts=doubletalk

Standaard wordt de spraaksynthese verondersteld zich op de eerste seriële poort te bevinden (ttyS0).

Om de tweede seriële poort aan te duiden, typ je :

knoppix tts=doubletalk,ttyS1
Beschikbare stuurprogrammas

Dit is de lijst van de beschikbare stuurprogrammas op de CD.

Er komt eerst het sleutelwoord tts, dan wordt de externe synthese ingeroepen.

Hoe kies je de uitspraak snelheid onder Emacspeak ?

Om de uitspraak snelheid te wijzigen :

C-e d 1

1 voor een zeer trage stem,

C-e d 9

9 voor een zeer snelle stem.

C-e betekend : houd de CONTROL-toets ingedrukt, en druk op e. Laat beide toetsen los. Druk op d, dan op 9.

Iedere Emacspeak commando begint met C-e. d (wat met de spraakserver te maken heeft, en de eerst is voor de DECtalk).

Opslaan van jouw voorkeuren en documenten

Hoe mijn Preferences bewaren ?

Je wenst heel waarschijnlijk het volume, klaviertype, kortom alle voorkeuren die geselecteerd werden tijdens het intromenu op te slaan.

Idem voor de andere configuratiebestanden, zoals bv. de internetinstellingen.

Saveconfig laat je toe om deze bestanden te bewaren, op harde schijf, op diskette, of op een USB sleutel.

Tijdens de volgende heropstart worden deze parameters automatisch gezocht.

Dit is de procedure onder Emacspeak

Open een shell buffer

M-x shell

Start saveconfig

saveconfig

Vermeldt welke configuratiebestanden je wenst op te slaan en op welke partitie.

Hoe kan ik mijn documenten opslaan ?

De map waarin je gemakkelijk bestanden kan opslaan bevindt zich onder /home/knoppix.

Standaard bevindt deze map zich in het ramdisk geheugen. Zodra de computer wordt afgezet zullen de gegevens verloren gaan!

In feite moet je aan Oralux vertellen waar het de map /home/knoppix moet bewaren.

Je kan ze bijvoorbeeld op je harde schijf bewaren, of op een USB sleutel.

Bij de volgende opstart zal de map automatisch worden gezocht.

Volg deze procedure oner Emacspeak

Open een shell buffer

M-x shell

Start mkpersistenthome

mkpersistenthome

Je kan nu opgeven waar je graag de map wenst op te slaan.

Verlaat vervolgens Emacspeak : C-x C-c

Of verlaat YASR

en herstart de PC

Het systeem stopzetten

Hoe de PC afzetten ?

Verlaat eerst Emacspeak dmv C-x C-c of verlaat YASR.

Vervolgens zal het audio menu jouw voorstellen om de PC stop te zetten.

En om het te heropstarten ?

Veerlaat eerst Emacspeak dmv C-x C-c of verlaat YASR.

Herstart vervolgens de PC via het audio menu.

Of druk op de drie magische toetsen Ctrl Alt Del

Nog meer vragen.

Hoe Oralux op een harde schijf installeren ?

Deze mogelijkheid is voorlopig toekomstmuziek.

Toch is het mogelijk om het gecompresseerd Oralux bestand van de CD naar een vfat of ext2 partitie (geen ntfs) te kopiëeren. Dit zal ongeveer 700M in beslag nemen. Oralux op harde schijf zal zich dan precies hetzelfde gedragen als de CD: het zal niet mogelijk zijn om programmas te wijzigen of toe te voegen. Het kan ook een voordeel zijn.

In twee stappen :

  1. Maak eerst een KNOPPIX map aan. Deze zal op het hoogste niveau moeten zijn. Bijvoorbeeld onder MS-Windows : C:\KNOPPIX is correct, terwijl C:\MijnDossier\KNOPPIX niet zal werken.
  2. Kopiëeer het bestand KNOPPIX/KNOPPIX van de CD naar de nieuwe map.

Start vervolgens de PC op met de Oralux CD of met een opstartdiskette. Beide moeten aanwezig zijn om de harde schijf versie van Oralux te kunnen laden.

Is er een discussieforum voor dit project ?

Ja ! Dit zijn onze recente archieven.

In verband met deze lijst :
De hoofdtaal is Engels.
Ben je niet op je gemak met het Engels, gebruik dan Frans.

Om je aan te melden, stuur een bericht op met "subscribe" als onderwerp.

Waarom een haan als logo ?

Inderdaad, de Oralux logo is een zingende haan voor de zon.

De zang van de haan doet in het Frans denken aan het woord Oral, en gezien de haan in een zonsopgang zingt, doet het denken aan het woord Lux, wat "licht" betekend in het latijns.

En 't is niet zomaar een haan, het is Cocoralux !

Documentatie

Overeenkomsten

Enkele woorden indien je niet vertrouwd bent met de Emacs syntax: C-x of M-x.

C-x betekend : houd de CTRL-toets ingedrukt en druk dan op x (terwijl de CTRL-toets steeds ingedrukt is).

M wordt ook de META-toets genoemd : het betreft de linkere ALT-toets.

M komt ook overeen met het drukken op de Escape-toets. Deze hoeft niet ingedrukt te blijven terwijl je de volgende toets indrukt.

Info

De Emacs of Emacspeak documentatie is hoofdzakelijk beschikbaar in het Info-formaat. Dit formaat structureerd de documentatie, laat toe om zich van hoofdstuk tot hoofdstuk te verplaatsen. Typ C-h i om snel de Info commandos te leren.

Emacspeak

Het franstalige tutoriel Emacspeak van Pierre Lorenzon is aanwezig op de CD. Zijn plaats wordt aangeduid in de introductiepagina tijdens het starten van Emacspeak.

Om toegang te krijgen tot de engelstalige Emacspeak documentatie :

C-h i m emacspeak
Emacspeak documentatie in het Info-formaat.
C-e F
Emacspeak FAQ.
C-h C-e
Geeft een beknopt overzicht van Emacspeak.
C-e C-h
Emacspeak leermode. De toetsvolgorde wordt uitgelegd. Deze leermode kan worden onderbroken met C-g.
De Emacspeak lijst
En in het bijzonder de archieven.

Emacs

C-h i m emacs
De Emacs editor
C-h i m emacs faq
De Emacs FAQ
C-h t
On-line Tutorial.
C-h a
"About" : toont de opdrachten die bij de bezorgde tekst horen.
C-h k
Geeft uitleg over de ingevoerde toetsvolgorde.

GNU/Linux

Carrefour BLinux
In het Frans gescreven educatieve fiches van het Carrefour BLinux forum zijn beschikbaar onder de /usr/share/oralux/doc/cblx map. Met dank aan Osvaldo La Rosa.
TUX&GNU@school
De zesde uitgave van TUX&GNU@school is beschikbaar in het Engels, Frans en Duits, (als ogg vorbis audiobestand, ook beschikbaar in het Duits) onder de /usr/share/oralux/doc/tgs map. Met dank aan Mario Fux.

Nota 1

De secties "Het gedownloade iso bestand controlleren" en "CD branden van het gedownloade bestand" zijn afkomstig van de Morphix site, die het zelf van Mandrake heeft afgehaald, (die het zelf van... afhaalde) en regelmatig werden bijgewerkt.